Blog
Folia termokurczliwa do pakowania: Jak dobrać materiał do maszyny i obniżyć koszty
Rynek opakowań termokurczliwych rośnie w szybkim tempie, a według danych Precedence Research jego wartość osiągnie 22.77 miliarda dolarów do 2035 roku. Folia termokurczliwa do pakowania zabezpiecza towar przed wilgocią, uszkodzeniami mechanicznymi oraz nieautoryzowanym otwarciem. Wybór odpowiedniego materiału i formatu decyduje o wydajności linii produkcyjnej oraz ostatecznym koszcie jednostkowym opakowania. Poniżej opisujemy różnice między poliolefiną, polichlorkiem winylu i polietylenem. Pokazujemy również, jak dopasować parametry folii do konkretnych maszyn, takich jak zgrzewarki kloszowe czy tunele obkurczające.
Z jakich materiałów powstaje folia termokurczliwa do pakowania?
Producenci produkują trzy główne typy folii termokurczliwych. Każdy z nich ma inną temperaturę obkurczania, przejrzystość oraz wytrzymałość na przebicie. Zrozumienie tych różnic zapobiega przestojom na linii pakującej i redukuje zużycie materiału. Poniższa tabela przedstawia bezpośrednie porównanie najważniejszych parametrów.
| Parametr | Poliolefina (POF) | Polichlorek winylu (PVC) | Polietylen (PE) |
|---|---|---|---|
| Przezroczystość | Bardzo wysoka | Wysoka | Niska lub matowa |
| Temperatura obkurczania | Od 130 do 150 stopni Celsjusza | Od 80 do 100 stopni Celsjusza | Od 150 do 180 stopni Celsjusza |
| Kontakt z żywnością | Tak (wymagany certyfikat BRC) | Nie zalecane | Tak (tylko wybrane warianty) |
| Emisja oparów przy zgrzewaniu | Brak | Chlorowodór (wymaga wyciągu) | Brak |
| Główne zastosowanie | Kosmetyki, żywność, gry, e-commerce | Produkty wrażliwe na ciepło | Palety, ciężkie zgrzewki zbiorcze |
Poliolefina (POF) do żywności i ekspozycji
Poliolefina to wielowarstwowy materiał o wysokiej przezroczystości i połysku. Folie POF są całkowicie bezpieczne w kontakcie z żywnością, co potwierdza certyfikat BRC. Materiał ten nie wydziela szkodliwych oparów podczas zgrzewania. Dzięki temu można go stosować w zamkniętych halach produkcyjnych bez konieczności instalowania drogich systemów wentylacyjnych. Przykładem nowoczesnego rozwiązania jest folia FP PLUS, która ma usieciowaną strukturę. Zwiększa to jej odporność na rozerwanie. Innym wariantem jest folia LTG PLUS o grubości zaledwie 12.5 mikrona. Taka grubość daje wydajność na poziomie 87 metrów kwadratowych z jednego kilograma materiału, przy zachowaniu połysku rzędu 125 procent i zamglenia na poziomie zaledwie 3 procent. Poliolefina dobrze współpracuje z urządzeniami takimi jak automatyczne zgrzewarki kątowe do folii.
Polichlorek winylu (PVC) do obkurczania w niskich temperaturach
Folie PVC, takie jak PVC DECOTERM, mają bardzo niską temperaturę obkurczania. Proces ten zaczyna się już przy około 80 stopniach Celsjusza. Jest to przydatne przy pakowaniu produktów wrażliwych na ciepło, takich jak wyroby czekoladowe, kosmetyki czy artykuły papiernicze. Trzeba jednak pamiętać, że PVC podczas zgrzewania uwalnia chlorowodór. Zmusza to do stosowania wyciągów oparów nad maszynami pakującymi. Z biegiem czasu folia PVC staje się krucha pod wpływem niskich temperatur, dlatego poliolefina stopniowo wypiera ją z rynku.
Polietylen (PE) do ciężkich ładunków paletowych
Polietylen (LDPE i HDPE) to gruba folia przeznaczona do zabezpieczania ładunków zbiorczych i palet. Grubość folii PE wynosi od 50 do nawet 250 mikronów. Materiał ten nie ma wysokiej przezroczystości, ale wykazuje maksymalną odporność na przebicie. Stosuje się go w przemyśle budowlanym, napojowym oraz logistyce. Do owijania palet folią PE wykorzystuje się specjalistyczne maszyny. W ofercie E-maszynownia znajduje się między innymi automatyczna owijarka palet Arm Wrap 2500 B, która obsługuje ładunki o wadze do 2000 kilogramów.
Formaty folii: Taśma, rękaw, półrękaw i kaptur
Wybór formatu folii zależy bezpośrednio od typu używanej maszyny pakującej. Najpopularniejszym formatem w branży e-commerce i produkcji spożywczej jest półrękaw foliowy. Jest to folia złożona na pół wzdłuż jednej krawędzi. Półrękaw dokładnie pasuje do urządzeń takich jak zgrzewarki kloszowe do obkurczania folii oraz zgrzewarki kątowe. Operator umieszcza produkt pomiędzy dwiema warstwami folii, a maszyna zgrzewa pozostałe trzy boki.
Taśma (czyli folia płaska) znajduje zastosowanie w szybkich automatach pakujących typu flowpack oraz w owijarkach do palet. Maszyny te samodzielnie formują opakowanie wokół produktu. Automaty pakujące poziome Flowpack wykorzystują taśmę do tworzenia szczelnych opakowań z jednym zgrzewem wzdłużnym i dwoma poprzecznymi.
Rękaw foliowy to gotowa tuba, z której maszyna odcina odpowiednie odcinki. Stosuje się go rzadziej, głównie do pakowania długich przedmiotów, takich jak rury, profile aluminiowe czy rolety. Kaptury termokurczliwe to z kolei gotowe pokrowce nakładane na całą paletę. Po podgrzaniu palnikiem gazowym lub w specjalnym piecu, kaptur kurczy się i stabilizuje ładunek na palecie.
Jak dopasować parametry folii do maszyn pakujących?
Niewłaściwy dobór grubości folii do parametrów maszyny prowadzi do przepalania materiału lub jego niedostatecznego obkurczenia. Standardowe grubości folii POF to 12, 15, 19 i 25 mikronów. Cieńsze folie (12 i 15 mikronów) wymagają niższej temperatury zgrzewania i krótszego czasu przebywania w tunelu. Są przeznaczone do lekkich produktów, takich jak pudełka z kosmetykami czy gry planszowe.
Dla produktów o ostrych krawędziach lub większej wadze należy stosować folie o grubości 19 lub 25 mikronów. Wymagają one wyższej temperatury w komorze obkurczającej. Tunel obkurczający S 55 DC oraz tunel obkurczający S 85 DC mają precyzyjną regulację temperatury i prędkości transportera. Dzięki temu operatorzy mogą dopasować parametry do grubości zastosowanej folii.
W przypadku linii w pełni zautomatyzowanych, stabilność parametrów folii ma ogromne znaczenie. Automatyczna zgrzewarka kątowa Matic Sealer 65 oraz jej wariant Matic Sealer 65 E realizują automatyczny cykl podania produktu, zgrzewania i odprowadzania pakunku. Zastosowanie w nich wysokiej jakości folii POF zapobiega zrywaniu się materiału podczas szybkiej pracy maszyny. Do tworzenia pakietów zbiorczych (na przykład zgrzewek z butelkami) służą maszyny takie jak automatyczna zgrzewarka do zgrzewek FA802AS oraz automatyczna zgrzewarka do pakietów i zgrzewek FA1102AS. Wymagają one grubszej folii polietylenowej, która utrzyma ciężar kilku butelek lub puszek.
Wpływ rodzaju folii na konserwację zgrzewarek i tuneli
Rodzaj zastosowanego materiału wpływa nie tylko na wygląd produktu, ale także na żywotność elementów roboczych maszyn pakujących. Folie PVC zostawiają nagar na listwach zgrzewających. Zmusza to techników do częstego czyszczenia ostrzy tnących i powlekania ich teflonem. Zaniedbanie tego obowiązku prowadzi do powstawania nierównych zgrzewów i dymienia podczas pracy maszyny.
Poliolefina jest znacznie bardziej przyjazna dla urządzeń. Nie brudzi elementów grzejnych w takim stopniu jak PVC, co wydłuża żywotność taśm teflonowych i drutów oporowych. Wymaga jednak precyzyjnego ustawienia docisku i temperatury. Zbyt niska temperatura spowoduje, że folia POF nie zostanie odcięta, a jedynie naciągnięta. Zbyt wysoka doprowadzi do stopienia materiału na listwie. Kategoria pakowanie termokurczliwe w ofercie E-maszynownia obejmuje urządzenia z mikroprocesorowym sterowaniem temperaturą. Pozwala to na utrzymanie stałych parametrów zgrzewania niezależnie od prędkości pracy operatora.
W tunelach obkurczających najważniejsza jest cyrkulacja gorącego powietrza. Folia PE wymaga silnego nadmuchu i wysokiej temperatury, co zmusza grzałki do pracy na maksymalnej mocy. Regularne przeglądy wentylatorów i izolacji termicznej komory są niezbędne, aby uniknąć strat energii. Urządzenia marki ISG Pack oraz SIAT mają grubą izolację, która zatrzymuje ciepło wewnątrz tunelu i chroni zewnętrzne osłony przed nagrzewaniem.
Optymalizacja kosztów: Czy cieńsza folia termokurczliwa się opłaca?
Koszty materiałów eksploatacyjnych to duża część wydatków w procesach logistycznych. Zmiana grubości folii (tak zwany downgauging) to najprostszy sposób na redukcję kosztów jednostkowych. Przejście z folii o grubości 19 mikronów na folię 12.5 mikrona pozwala na uzyskanie znacznie większej liczby opakowań z jednej rolki.
Długość nawoju na rolce zależy od grubości materiału. Standardowa rolka folii o grubości 12 mikronów ma długość 1665 metrów. Rolka 15 mikronów to 1332 metry, a rolka 19 mikronów zawiera 1067 metrów materiału. Rynkowe ceny pokazują, że standardowa rolka folii poliolefinowej w formacie półrękawa o szerokości 1200 milimetrów i grubości 19 mikronów (nawój 500 metrów) kosztuje około 440 PLN netto. Cieńsza folia jest droższa w przeliczeniu na kilogram, ale tańsza w przeliczeniu na metr bieżący.
Aby zobrazować oszczędności, załóżmy, że zakład produkcyjny pakuje pudełka o wymiarach 20 na 15 na 5 centymetrów. Zużycie folii o grubości 19 mikronów wynosi około 0.15 metra bieżącego na jedno opakowanie. Z rolki o długości 1067 metrów uzyskamy około 7113 opakowań. Jeśli rolka kosztuje 440 PLN netto, koszt folii na jedno opakowanie wynosi około 0.06 PLN.
Przejście na folię o grubości 12.5 mikrona wydłuża rolkę do ponad 1600 metrów przy tej samej wadze. Z jednej rolki uzyskamy wtedy ponad 10600 opakowań. Nawet jeśli cieńsza folia jest o 15 procent droższa w zakupie, koszt jednostkowy opakowania spada do około 0.04 PLN. Przy produkcji rzędu miliona sztuk rocznie, daje to oszczędności na poziomie 20 000 PLN na samym materiale. Dodatkowym zyskiem jest rzadsza wymiana rolek. Operatorzy tracą mniej czasu na przezbrajanie półautomatycznych zgrzewarek kątowych do folii, co bezpośrednio zwiększa wydajność zmiany.
Wymogi prawne dla folii termokurczliwej do pakowania w branży spożywczej
Przedsiębiorstwa z branży spożywczej muszą spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa. Folia termokurczliwa do pakowania żywności musi posiadać certyfikat BRC (British Retail Consortium) lub równoważny dokument potwierdzający dopuszczenie do kontaktu z żywnością. Certyfikat ten gwarantuje, że proces produkcji folii odbywał się w warunkach higienicznych, a sam materiał nie zawiera toksycznych plastyfikatorów ani metali ciężkich.
Oprócz bezpieczeństwa żywności, firmy dostosowują się do unijnych przepisów dotyczących gospodarki odpadami. Folie poliolefinowe i polietylenowe w stu procentach nadają się do recyklingu. Wiele nowoczesnych folii zawiera domieszki regranulatu, co obniża ślad węglowy opakowania. Wybór materiałów łatwych w recyklingu obniża opłaty środowiskowe ponoszone przez producentów. Dobór folii należy skonsultować ze specjalistami. Kontakt z działem technicznym Projekt-Kraken ułatwia przeprowadzenie audytu obecnych procesów pakowania i wybór materiałów zgodnych z najnowszymi regulacjami.
Integracja maszyn pakujących na końcu linii produkcyjnej
Samo obkurczanie folii to tylko jeden z etapów przygotowania towaru do wysyłki. Zoptymalizowana linia pakująca łączy procesy formowania kartonów, pakowania w folię, zaklejania i paletyzacji. Przed obkurczeniem produktu w folii, pracownicy często umieszczają go w kartonie zbiorczym. Do szybkiego przygotowania pudełek służy automatyczna formiarka kartonów SIAT BoxR. Urządzenie to pobiera płaskie wykroje i formuje z nich gotowe pudełka z prędkością do 20 sztuk na minutę.
Po zapakowaniu towaru w karton, następuje jego zamknięcie. Automatyczna zaklejarka do kartonów precyzyjnie aplikuje taśmę samoprzylepną na górne i dolne klapy. Zamknięte kartony trafiają na paletę. Aby zabezpieczyć ładunek przed rozsypaniem podczas transportu, magazynierzy stosują taśmy spinające. Akumulatorowa wiązarka do taśm PP i PET SIAT GT-ONE PLUS (dostępna w cenie 8850 PLN) szybko i mocno spina ładunek.
Ostatnim etapem jest owinięcie całej palety folią stretch. Półautomatyczna owijarka palet E-Wrap 1000B Pre-Stretch rozciąga folię przed nałożeniem jej na ładunek. Zmniejsza to zużycie materiału i gwarantuje stabilność palety. Większość zakładów dąży do pełnej automatyzacji tych procesów. Platforma E-maszynownia.pl dostarcza pełne wyposażenie w tym zakresie. Pełne zestawienie zrealizowanych projektów integracji maszyn można znaleźć w zakładce portfolio E-maszynownia.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się folia POF od PVC?
Folia POF (poliolefina) jest bezpieczna dla żywności, nie wydziela szkodliwych oparów podczas zgrzewania i nie kruszeje w niskich temperaturach. Folia PVC obkurcza się w niższych temperaturach, ale wydziela chlorowodór i z czasem traci elastyczność.
Jaką grubość folii termokurczliwej wybrać?
Do lekkich produktów (kosmetyki, gry) wystarczy folia o grubości 12 lub 15 mikronów. Do cięższych przedmiotów lub opakowań zbiorczych o ostrych krawędziach należy wybrać folię 19 lub 25 mikronów.
Czy folia termokurczliwa nadaje się do recyklingu?
Tak, folie wykonane z poliolefiny (POF) oraz polietylenu (PE) w pełni nadają się do recyklingu. Należy je segregować zgodnie z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi tworzyw sztucznych.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniej folii termokurczliwej do pakowania decyduje o kosztach operacyjnych i bezpieczeństwie produktów. Zastąpienie przestarzałych folii PVC nowoczesną poliolefiną poprawia estetykę opakowania i eliminuje problem szkodliwych oparów na hali produkcyjnej. Zastosowanie cieńszych materiałów o wysokiej wytrzymałości zmniejsza zużycie plastiku i obniża koszty jednostkowe. Aby osiągnąć maksymalną wydajność, parametry folii muszą być precyzyjnie dopasowane do możliwości zgrzewarek i tuneli obkurczających. Analiza obecnych procesów i testy różnych grubości materiału na docelowych maszynach to najszybsza droga do optymalizacji kosztów pakowania w każdym zakładzie produkcyjnym.